Yolculuk Alışkanlıkları Dijital ile Değişiyor

Dijital teknolojiler hayatımıza girmeye başladığı günlerden itibaren insanoğlunu birçok alışkanlığını değiştirmeye başladı. Bunlardan birisi de yolculuk alışkanlığımız.

Gerek web tabanlı gerekse de mobil tabanlı uygulamalar ve siteler sayesinde artık yolculuk ediş şekillerimiz eskisi gibi değil. İnsanlar bir yerden başka bir yere seyahat ederlerken araçlarını aynı istikamette seyahat eden başkaları ile paylaşıyor, araba kiralama işlemini kendine yakın oturan bir komşusundan yapıyor, saatlik araç kiralaması yapabiliyor, havaalanından kalacağı otele gitmek için bineceği taksiyi önceden bulduğu başka birileri ile paylaşıyor. Çeşitliliği her geçen gün artan bu tarz yaklaşımların temelinde yurt dışında yaşayanların yakından bileceği CarPooling kültürü var.

Peki Nedir Bu CarPooling?


Carpooling (ya da diğer adları ile car-sharing, ride-sharing, lift-sharing veya covoiturage) kavramını genel tanımlamak gerekirse; yolculuk yapacak kişinin kendisi ile aynı istikameti kullanacak olan bir başka kişi ya da kişileri aracına alması diyebiliriz. Bu sayede daha az araçla daha fazla insanın birlikte seyahat etmesi ile gerek çevre için gerekse de yolcular için birçok avantaj sağlanmış oluyor. (Bu arada insanoğlu araç paylaşım kültürü ile Dünya’da ilk olarak Hollanda’da 1974 yılında Witkar projesi ile tanıştı.)

Carpool ile sağlanan avantajlar:

  • Yakıttan tasarruf
  • Otoyol ve köprü geçiş ücretlerinden tasarruf
  • Sürüş stresini daha az kişinin yaşaması
  • Trafik yoğunluğunun azalması
  • Karbon salınımının azalması
  • Park alanlarının daha az işgal edilmesi
  • Sosyalleşmeye daha çok olanak vermesi

Özellikle Abd’de Carpool kültürünün desteklenmesi ve yaygınlaşması için trafik yoğunluğu taşıyan yolların en sol şeritleri, sadece carpooling yapan araçlara tahsis edilmiş durumda. Sadece tek kişi taşıyan araçlar bu özel şeritlere girmesi durumunda çok ciddi trafik cezaları ile karşı karşıya kalıyorlar. Bu yaptırım sayesinde birlikte seyahat eden insanların ulaşımlarını trafiğe takılmadan gerçekleştirmeleri sağlanmış oluyor. Bu şeride giren tek kişi taşıyan araçlar kameralar, devriye gezen trafik polis araçları ve vatandaşların ihbarı ile cezalandırılıyorlar.

Dijital, hayatımıza girmeden önce carpool yapan insanlar genelde gündelik yaşamlarında birbirlerini tanıyan kişiler ya da bu amaçla belirlenen noktalarda bir sürücünün onları alması için bekleyen kişilerdi. Dijital dünyaya geçildikten sonra carpool yapacak kişiler artık web, mobil site ve uygulamalar sayesinde buluşuyorlar. Gideceği yönde seyahate başka kimlerin ihtiyacı olduğunu yine bu sitelerde buluyor ve iletişime geçiyorlar.

Carpool kültürünün hakim olduğu web siteler ve mobil uygulamalar:

Carpooling.com 45 ülkede 5000 şehirde faaliyet gösteren ve genellikle Avrupa’da yoğun kullanılan site artık Abd’de de hizmet vermeye başlıyor.
Zimride Daha çok şehirler arası yolculuklarda boş kalan koltukları satmak isteyen ve bu koltuklarda yolculuk yapmak isteyen kişileri buluşturan Zimride.com carpool mantığı üzerine kurulmuş bir pazar yeri.
ErideShare.com Gideceğiniz rotayı listeleme şeklinde açarak aynı rotada seyahat edeceklerin biraraya gelmesini sağlayan başka bir araç paylaşım sitesi.
CarPoolWorld Ücret ödemek yerine gönüllü şekilde araç paylaşımı yapmak isteyen kişileri buluşturmayı amaçlayan site dünya üzerinde birçok ülkeden 175.000 insanı bir araya getiriyor.
SideCar akıllı telefon uygulaması aracılığıyla arabası ile size şoförlük yapmak isteyen kişileri buluşturan bir uygulama. Şoförün hizmeti de dahil olmak üzere birçok şey daha önceki kullanıcılar tarafından not ediliyor ve uygulama ile bu yorumları okuyabiliyorsunuz. Gideceğiniz mesafenin ücreti, soförün ehliyetinin geçerliliği ve geçmiş cezaları gibi birçok bilginin dikkate alınması hatta gizli müşteri yöntemi ile birçok sürücünün denetlenmesi de yine uygulama kullanıcılarının güvenliklerinin ne kadar önemsendiğini bizlere gösteriyor.

Yolculuk Alışkanlıklarımızı Değiştiren Dijital Uygulamalar ve Siteler:

Dijital ile sadece araç paylaşımı değil, yolculuklarımızla alakalı daha birçok konuda ve trafikte geçirdiğimiz sürelerdeki davranışlarımızda değişimler olmaya başladı. Bunları şu kategori başlıkları altında, örnekleri ile sizlerle paylaşmak isterim:

1)Araç Kiralama Alışkanlıklarının Değişmesi


Araç kiralama alışkanlıklarımız ve kiralık araç kullanım kültürümüz de dijital teknolojiler ile farklı boyutlar almaya devam ediyor. Bu farklılıkları görebileceğiniz başarılı uygulamalardan bazıları şunlardır:

Kullan ve Bırak Sistemi:

ZipCar Araç kiralamada kullan ve bırak sisteminin en bilinenidir. Zipcar ile şehrin birçok bölgesindeki Zipcar araçlarına hızlıca ulaşabilir ve kiraladığınız zipcar araçlarını istediğiniz kadar kullanıp yine bu noktalardan herhangi birisine aracı bırakabilirsiniz. Sadece birkaç saatliğine araç ihtiyacı olanlar için mükemmel bir yöntem olan Zipcar ile bir günlük araç kullanım ücretini ödemediğiniz gibi birçok farklı noktada anında araç ihtiyacınızı giderebilmeniz de büyük kolaylıktır. Yurtdışında Zipcar ile aynı mantıkla çalışan benzer kiralama şirketlerinden bazıları şunlardır: DriveMint, CommunityCar, City Car Club

Yoyo Zipcar mantığı ile araç kiralama hizmet modelini lüks araçlar ile veren bir Türk Girişimi. Hizliarackirala.com da yine ülkemizde faaliyet gösteren benzer projelerden bir tanesi olup, Zipcar ile aynı mantıkla çalışan bir başka araç kiralama sistemidir.

Başkasından ya da Komşundan Araç Kiralama Sistemi:

Yakın çevrenizde ikamet eden şahıslardan hangilerinin araçlarını kiralamak istediklerini görebildiğiniz ve bu araçların bu platformlar üzerinden kiralayabildiğiniz web-siteleri ya da mobil uygulamalar da son zamanlarda ilgi görmektedir. Bu iş modelindeki bazı başarılı proje örnekleri şunlardır:
RelayRides size yakın çevrede oturan kişilerden araç kiralamanıza olanak sağlayan bir proje. Arz ve Talebin tamamen şahıslar üzerinden yürütüldüğü bu iş modelinin ilk örneklerinden olup Google’ın yatırım firması Google Ventures’tan yatırım aldı. RelayRides ile yine aynı mantıkta çalışan bir başka proje örneği de GetAround.

Elektrikli Araç Kiralama Sistemi:

Car2Go 2008 Almanya çıkışlı bir elektrikli araç kiralama sitesi. Avrupa’dan sonra büyümesini Abd ve Kanada ile devam ettirdi. Autolib de Fransa’dan çıkmış bir elektrikli araç kiralama sitesi. Elektrikli araç kullanımının Avrupa’da bile hala çok az oranda olması düşünüldüğünde 2 projenin de başarılı olduğu gerçeği su götürmez. Yine bu projelerin çevreye duyarlı birçok kişinin araç kiralamasına olanak sağlaması da ihtiyaçlara yönelik iş modeli üzerine projelerini inşa ettiklerini doğrular nitelikte.

2)Taksi ve Şoförlü Araç Kullanım Alışkanlıklarının Değişmesi


Araç paylaşım kültürünün taksi sırası beklemekten sıkılanlar için uyarlanması ile taxi.to gibi uygulamalar da günden güne popülerliğini arttırmaktalar. Sadece New York şehrinde yaşayanlar ve birlikte taksiye binerek zaman kaybetmemek isteyenler için de faresharenyc gibi uygulamalar da kullanıcıların hizmetine sunuldu. Metropol şehirlerdeki boş taksi bulamama gerçeğini bir nebze olsun hafifleten bu tarz daha birçok yeni fikre ve projeye ihtiyaç var.

Ülkemizde olmayan ama ABD’de çokça rastlayabileceğiniz siyah taksi ya da Amerikalıların deyimiyle Limo hizmetinden yararlanmak isteyenler için en yakınlarında bulunan Siyah taksileri görebilecekleri ve tutabilecekleri Uber ve Hailo gibi mobil uygulamalar da her geçen gün daha çok kullanıcı tarafından tercih edilen mobil uygulamaların başında gelmekte.

Ülkemizde taksi kullanıcılarının kendilerine yakın taksi duraklarına ve telefonlarına ulaşmalarını sağlayan mobil uygulamalara sıkça rastlayabilirsiniz ama bu uygulamaların çoğu taksi isteme talebinizi online karşılayamıyorlar. Son işlemde size en yakın durağa ya da uygulama santraline telefon açmanız gerekiyor.

Yine ülkemizde taksi yolculuğunuzda aynı yöne giden birilerini bulmanızı sağlayan uygulamalardan olan ve Qualcomm Mobil İş Fikri ve Uygulama Yarışması’nda dereceye de giren Taxi Buddy de hala yapım aşamasında.

Dijital teknolojilerin hayatımızdaki yerinin artması ile gündelik sorunlarımızı çözümleyen bu tarz yaklaşımların hızla hayatımıza gireceği aşikar. Özellikle Mobil teknolojilerin gelişmesi de yollarda karşılaşacağımız ihtiyaçlarımıza yönelik üretilecek çözümler içeren projeler ile her geçen gün daha sık karşılaşacağız anlamına geliyor.

Yolculuk alışkanlıklarını değiştiren dijital hizmetleri listelemeye çalıştığım bu yazıyı dinamik tutmak için sizler de karşılaştığınız her türlü yeni mobil uygulama ya da web sitesini yorumlar bölümünde paylaşarak yazıya katkıda bulunabilirsiniz.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>